EU ETS (Europees emissiehandelssysteem)

Het EU ETS is het cap-and-tradesysteem van de EU dat de uitstoot van energiecentrales, industrie en luchtvaart begrenst via verhandelbare emissierechten.

Wat is het EU ETS?

Het EU Emissions Trading System (EU ETS) is de koolstofmarkt van de Europese Unie. Het systeem begrenst de uitstoot van energiecentrales, fabrieken en luchtvaartmaatschappijen. Elk bedrijf moet voor elke ton CO₂ die het uitstoot één emissierecht inleveren.

Volgens de Commissie werd het EU ETS "launched in 2005". Het dekt ongeveer 40% van de totale broeikasgasuitstoot van de EU (Europese Commissie, 2026). Het is een compliancemarkt: deelname is verplicht en de regels liggen vast in EU-wetgeving.

Hoe cap-and-trade werkt

De cap is het totale aantal emissierechten dat elk jaar wordt uitgegeven, en dat aantal daalt elk jaar. Bedrijven krijgen een deel van hun rechten gratis en kopen de rest op veilingen of op de markt. Een bedrijf dat zijn uitstoot verlaagt, kan zijn overgebleven rechten verkopen. Een bedrijf dat meer uitstoot, moet rechten bijkopen.

De cap is aangescherpt om de uitstoot in de gedekte sectoren in 2030 met 62% te verlagen ten opzichte van 2005 (Europese Commissie, 2026). De Commissie meldt dat "the ETS has halved emissions in the sectors it covers" sinds 2005 (Europese Commissie, Climate Action Progress Report, 2026).

Prijs en stand van zaken november 2026

In november 2026 kost een EU-emissierecht bijna €90 per ton. Op 2 november 2026 veilde de EU 2,792 miljoen emissierechten tegen €89,43 per ton (Reuters via TradingView, 2026).

Een tweede systeem, ETS2, gaat brandstoffen voor gebouwen en wegvervoer dekken. De start is met een jaar uitgesteld, tot 1 januari 2028 (ICAP, 2026).

Op 17 juli 2026 stelde de Commissie een herziening van het EU ETS voor de periode 2031 tot 2040 voor: COM(2026) 616. De cap zou in 2031-2035 met 3,7% per jaar dalen en vanaf 2036 met 1,7% per jaar. Voor het eerst zouden permanente carbon removals in het systeem komen. In 2031-2040 zouden 250 miljoen extra emissierechten worden geveild, en de opbrengst zou alleen worden gebruikt om BECCS- en DACCS-eenheden te kopen die gecertificeerd zijn onder de CRCF van de EU (ICAP, 2026). EU-leiders willen het voor het einde van het eerste kwartaal van 2027 eens worden over de hervorming.

Waarom is het EU ETS belangrijk?

Het EU ETS is belangrijk omdat het een echte prijs zet op de uitstoot van de grootste uitstoters in Europa. Eurocommissaris voor Klimaat Wopke Hoekstra zei het zo: "The EU ETS has proven that carbon pricing works" (Europese Commissie, 2026).

Het ETS staat los van de vrijwillige koolstofmarkt. Zelfs de internationale credits die onder het Europese doel voor 2040 zijn toegestaan, "cannot be used for compliance under the EU ETS" (ICAP, 2026).

Het voorstel van juli 2026 zou van de EU een grote publieke koper van permanente removals maken, wat de vraag naar langdurige methodes kan vergroten. Bedrijven met SBTi-doelen hebben nog steeds een eigen plan nodig. Vanaf 2035 moeten Category A-bedrijven onder SBTi V2.0 in aanmerking komende carbon removals ondersteunen ter grootte van minstens 1% van hun lopende emissies. De gratis SBTi Removal Budget Planner laat zien wat dat betekent voor je budget.

Hoe Cawa naar het EU ETS kijkt

Cawa stelt portfolio's samen van hoogwaardige carbon removal-projecten voor bedrijven, waaronder BECCS en DACCS: de permanente methodes die de Commissie onder het EU ETS wil inkopen. Elk project wordt geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk, inclusief herhaalde monitoring door de tijd om vroege rode vlaggen op te sporen.

Bronnen

Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.

Veelgestelde vragen

Wat is de CO₂-prijs in de EU in november 2026?

Ongeveer €90 per ton CO₂. Op 2 november 2026 veilde de EU 2,792 miljoen emissierechten tegen €89,43 per ton (Reuters via TradingView, 2026). De prijs beweegt dagelijks mee met de energiemarkten, het weer en beleidsnieuws, zoals de herziening van het ETS die de Commissie in juli 2026 voorstelde.

Gaan carbon removals meetellen in het EU ETS?

Nog niet, maar de Commissie heeft het voorgesteld. Onder COM(2026) 616 zou de EU vanaf 2031 CRCF-gecertificeerde removals uit BioCCS en DACCS kopen, gefinancierd door 250 miljoen extra emissierechten te veilen. Operators die gecertificeerde BioCCS-removals opleveren, zouden die ook mogen inzetten tegen hun eigen fossiele uitstoot (ICAP, 2026). In november 2026 moeten het Parlement en de Raad het nog eens worden.

Wanneer start ETS2?

ETS2 start op 1 januari 2028, een jaar later dan eerst gepland. Het dekt brandstoffen voor gebouwen en wegvervoer. De EU bevestigde het uitstel toen ze in maart 2026 de Europese Klimaatwet aanpaste, terwijl het veilen nog steeds in 2027 begint (ICAP, 2026). De meeste bedrijven merken ETS2 indirect, via brandstof- en verwarmingsprijzen.