Direct Air Capture (DAC)

Direct air capture (DAC) is een technologie die met chemische filters CO₂ uit de buitenlucht haalt, zodat die permanent kan worden opgeslagen.

Wat is direct air capture (DAC)?

Direct air capture (DAC) is een technologie die CO₂ rechtstreeks uit de omgevingslucht haalt met chemische filters of vloeistoffen. Wordt de afgevangen CO₂ permanent ondergronds opgeslagen, dan heet het proces DACCS (direct air capture with carbon storage). Alleen DACCS telt als carbon removal. CO₂ die wordt gebruikt in brandstoffen of dranken, komt weer in de lucht terecht.

DAC verschilt ook van carbon capture and storage (CCS) bij een fabriek. CCS bij een puntbron voorkomt dat nieuwe fossiele CO₂ de lucht in gaat. DAC haalt CO₂ weg die er al is.

DAC is nog heel klein. Het IEA telt wereldwijd 27 DAC-installaties die in gebruik zijn genomen en samen bijna 0,01 miljoen ton CO₂ per jaar afvangen (IEA, geraadpleegd 2026).

Hoe het werkt

Grote ventilatoren blazen lucht langs een materiaal dat CO₂ bindt. Systemen met vaste sorbenten gebruiken filters die later worden verhit om zuivere CO₂ vrij te maken. Systemen met vloeibare oplosmiddelen gebruiken een chemische oplossing en hoge temperaturen. Beide hebben veel energie nodig, dus DAC haalt alleen netto CO₂ weg als het draait op koolstofarme energie. Het IPCC waarschuwt dat die hoge energievraag kan concurreren om koolstofarme stroom, en dat sommige DAC-processen water nodig hebben (IPCC, 2022).

De zuivere CO₂ wordt gecomprimeerd en in diepe gesteentelagen geïnjecteerd. Daar blijft het opgesloten of verandert het langzaam in mineralen. Zie geologische opslag. Volgens het IPCC levert geologische opslag removal op voor meer dan 1.000 jaar (IPCC, 2022).

Hoe het wordt gemeten en gecertificeerd

DAC is een van de makkelijkst te meten methodes. De CO₂ die de opslagput in stroomt, kan direct worden gemeten. Ontwikkelaars trekken de uitstoot van energiegebruik, bouw en transport ervan af om de netto removal te bepalen. Omdat het opgeslagen volume wordt gemeten, heeft DACCS een kleinere meetonzekerheid dan methodes die in open velden of bossen werken. In februari 2026 nam de Europese Commissie een certificeringsmethodologie voor DACCS aan onder de CRCF van de EU (Europese Commissie, 2026).

Waarom is direct air capture (DAC) belangrijk?

DAC is belangrijk omdat het zeer langdurige opslag biedt en in principe kan opschalen zonder veel land te gebruiken. De andere kracht is precisie: de opgeslagen tonnen worden gemeten, dus kopers weten precies wat ze krijgen. Daardoor past DAC goed bij restemissies van langlevende gassen. Het IPCC schat het potentieel van DACCS op 5 tot 40 miljard ton CO₂ per jaar (IPCC, 2022).

De kloof tussen wat nodig is en wat er gebeurt, is groot. Volgens het IEA zouden zelfs alle geplande projecten samen minder dan 5% leveren van de 80 miljoen ton die in het Net Zero Scenario in 2030 nodig is (IEA, geraadpleegd 2026). Leveringen lopen achter op verkopen. Tussen 2022 en medio 2025 werd ongeveer 2,47 miljoen ton aan DAC-credits gecontracteerd, maar pas 1.186 ton was geleverd (CDR.fyi, 2025). DAC is goed voor ongeveer 8% van alle langdurige removal die tot nu toe is gecontracteerd (CDR.fyi, 2025).

Kosten zijn de grootste drempel. DAC-removal credits zijn verkocht voor $600 tot $1.000 per ton (IEA, geraadpleegd 2026). CDR.fyi waarschuwt dat "megatonne-scale demand will require prices below $200-300/t (excluding subsidies)" (CDR.fyi, 2025).

Voor SBTi V2.0 past DACCS bij de vraag naar langdurige, langlevende removals, die vanaf 2035 groeit. De SBTi Removal Budget Planner laat zien hoe een aandeel DACCS je budget verandert.

Hoe Cawa DAC-projecten beoordeelt

DACCS is een van de removal-methodes waar Cawa mee werkt. Elk project wordt geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk, dat in de loop van jaren is opgebouwd door samen met studenten van de TU Delft, de Universiteit Utrecht en de VU Amsterdam meer dan 400 projecten te analyseren. Het raamwerk omvat herhaalde monitoring door de tijd om vroege rode vlaggen op te sporen.

Bronnen

Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.

Veelgestelde vragen

Wat kost direct air capture per ton?

DAC is op dit moment de duurste grote carbon removal-methode. Removal credits zijn verkocht voor $600 tot $1.000 per ton (IEA, geraadpleegd 2026). Het IPCC schat de kosten van DACCS op $100 tot $300 per ton, ruim onder de huidige creditprijzen (IPCC, 2022). Energieprijzen, de schaal van installaties en overheidssubsidies bepalen hoe snel de kosten dalen.

Is direct air capture permanent?

Ja, als de CO₂ wordt opgeslagen in diepe geologische formaties. Volgens het IPCC levert geologische opslag removal op voor meer dan 1.000 jaar (IPCC, 2022). De CO₂ zit opgesloten in gesteente en mineraliseert langzaam. Wordt de afgevangen CO₂ gebruikt in kortlevende producten zoals brandstoffen, dan komt die weer in de lucht en is het geen permanente removal.

Kan ik nu al direct air capture credits kopen?

Ja, maar vooral via termijncontracten (forward contracts) voor levering in de toekomst. Tussen 2022 en medio 2025 werd ongeveer 2,47 miljoen ton aan DAC-credits gecontracteerd, terwijl pas 1.186 ton was geleverd (CDR.fyi, 2025). Kopers betalen meestal een hoge prijs per ton en accepteren een leveringsrisico. Veel kopers combineren een klein aandeel DAC met biochar of andere methodes die sneller leveren.