CO2-boekhouding (carbon accounting)
CO2-boekhouding is het meten, bijhouden en rapporteren van de broeikasgasemissies en -verwijderingen van een organisatie, uitgedrukt in ton CO₂-equivalent.

Wat is CO2-boekhouding?
CO2-boekhouding is het proces van meten, bijhouden en rapporteren van de broeikasgassen die een organisatie uitstoot en verwijdert. De resultaten worden uitgedrukt in ton CO₂-equivalent (tCO₂e), zodat verschillende gassen kunnen worden opgeteld en vergeleken.
De meeste bedrijven volgen de Corporate Standard van het GHG Protocol. Die deelt emissies in drie scopes in. Scope 1 omvat "emissions from operations that are owned or controlled by the reporting company", scope 2 omvat ingekochte elektriciteit, stoom, warmte en koeling, en scope 3 omvat alle overige indirecte emissies in de waardeketen (GHG Protocol, geraadpleegd 2026).
Hoe CO2-boekhouding werkt
Een bedrijf bepaalt eerst zijn organisatiegrens: welke entiteiten en bezittingen het meeneemt. Daarna verzamelt het activiteitsdata, zoals liters brandstof, kilowattuur elektriciteit of euro's die bij leveranciers zijn uitgegeven. Emissiefactoren rekenen die data om naar tCO₂e. Sommige bedrijven boeken ook verwijderingen, zoals koolstof die op hun eigen grond is opgeslagen, en rapporteren die apart van hun emissies.
Het resultaat is een broeikasgasinventaris, vaak de CO2-voetafdruk van een bedrijf genoemd. Veel organisaties gebruiken daarnaast ISO 14064. Deel 1 daarvan "specifies principles and requirements at the organization level" (ISO, 2018), en deel 3 gaat over verificatie. Een geaccrediteerde verificatie-instantie controleert vervolgens de cijfers.
Welke standaarden gelden in 2026?
Het GHG Protocol is de feitelijke standaard. In 2023 rapporteerde 97% van de S&P 500-bedrijven die aan CDP rapporteerden op basis van het GHG Protocol (GHG Protocol, geraadpleegd 2026).
De regels veranderen. In september 2025 maakten het GHG Protocol en ISO bekend dat ze hun standaarden samenvoegen tot "harmonized co-branded international standards" (GHG Protocol, 2025). Per november 2026 wordt een samengevoegd concept verwacht voor publieke consultatie in Q2 2027 en publicatie in Q4 2028 (GHG Protocol, 2026).
Boekhouding op productniveau volgt aparte regels, meestal op basis van een levenscyclusanalyse (LCA).
Waarom is CO2-boekhouding belangrijk?
CO2-boekhouding is belangrijk omdat je niet kunt sturen, verminderen of geloofwaardig compenseren wat je niet hebt gemeten. De inventaris is het startpunt voor doelen, rapportage en elk budget voor carbon credits.
Regelgeving maakt het lastiger om dit over te slaan. Na de Europese Omnibus I-richtlijn, gepubliceerd op 26 februari 2026, geldt de CSRD voor bedrijven met meer dan 1.000 medewerkers en een netto jaaromzet van meer dan €450 miljoen (Latham & Watkins, 2026).
Nauwkeurige boekhouding is ook belangrijk voor de SBTi. Onder de Corporate Net-Zero Standard V2.0 moeten bedrijven in Categorie A over scope 3 rapporteren en aparte doelen stellen voor scope 1, 2 en 3. Het ambitieniveau van de doelen is gebaseerd op de fysieke inventaris, "including the location-based method for scope 2" (SBTi Criteria, 2026). Dezelfde inventaris bepaalt de dekking voor erkenning binnen Ongoing Emissions Responsibility op het niveau Engaged, Advanced of Leadership.
Vanaf 2035 moeten bedrijven in Categorie A geschikte carbon removals steunen ter grootte van minstens 1% van hun lopende scope 1-, 2- en 3-emissies, met een groeiend aandeel long-lived removals (SBTi, 2026).
"Harmonizing corporate, product and project-level GHG accounting standards is key," zei Geraldine Matchett, voorzitter van de Steering Committee van het GHG Protocol (GHG Protocol, 2025).
Hoe Cawa naar CO2-boekhouding kijkt
Cawa's gratis SBTi Removal Budget Planner laat zien welk SBTi V2.0-niveau een creditbudget haalt, wat de creditmix is en hoe het vooruitzicht tot 2035 en daarna eruitziet. Cawa stelt portfolio's samen van carbon-removalprojecten van hoge kwaliteit, die elk worden geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk.
Bronnen
- GHG Protocol, Corporate Standard FAQ
- GHG Protocol, About us
- GHG Protocol, ISO partnership announcement (2025)
- GHG Protocol, Consolidated Standard Development Plan (2026)
- ISO 14064-1:2018
- Latham & Watkins, EU Sustainability Omnibus published (2026)
- SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0 Criteria (2026)
- SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0, Chapter 6 (2026)
Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.
Gerelateerde termen
Meer weten over dit onderwerp? Bekijk hieronder de gerelateerde termen.
Veelgestelde vragen
CO2-boekhouding is het proces, en een CO2-voetafdruk is een van de uitkomsten. De boekhouding omvat de methoden, het verzamelen van data, de berekeningen en de rapportage. De voetafdruk is de totale uitstoot van een bedrijf, product of evenement over een bepaalde periode, in tCO₂e. De voetafdruk van een bedrijf wordt meestal per scope gerapporteerd volgens de Corporate Standard van het GHG Protocol (GHG Protocol, geraadpleegd 2026).
In de EU geldt dat voor veel grote bedrijven. Na de Omnibus I-richtlijn valt een bedrijf onder de CSRD als het meer dan 1.000 medewerkers heeft en meer dan €450 miljoen netto-omzet. Lidstaten moeten de wijzigingen uiterlijk 19 maart 2027 in nationale wetgeving omzetten (Latham & Watkins, 2026). Het GHG Protocol zelf is vrijwillig, maar de meeste rapportagekaders en de SBTi bouwen op de scopes ervan voort.
Ja. Het GHG Protocol en ISO ontwikkelen samen één geconsolideerde standaard voor bedrijven, die de boekhouding voor scope 1, 2 en 3 in lijn brengt met ISO 14064-1. Per november 2026 wordt de publieke consultatie verwacht in Q2 2027 en de publicatie in Q4 2028 (GHG Protocol, 2026).