Carbon registry (koolstofregister)

Een carbon registry is een database die carbon credits met unieke serienummers uitgeeft, volgt en afboekt, zodat elke ton maar één keer wordt geclaimd.

Wat is een carbon registry?

Een carbon registry is een online database die elke carbon credit vastlegt, van uitgifte tot afboeking. Elke credit krijgt een uniek serienummer. Het register laat zien wie de credit bezit en wanneer hij is afgeboekt, zodat dezelfde ton niet twee keer kan worden verkocht of geclaimd. Het werkt als een kadaster voor koolstof: het laat op elk moment zien wie welke ton bezit.

De meeste registers worden beheerd door creditingprogramma's zoals Verra, Gold Standard, het American Carbon Registry, de Climate Action Reserve en Puro.earth. Ook overheden beheren registers, bijvoorbeeld voor het EU ETS.

De ICVCM maakt hier een kerneis van: een creditingprogramma "shall operate or make use of a registry to uniquely identify, record and track mitigation activities and carbon credits" (ICVCM, geraadpleegd 2026).

Wat een register vastlegt

Een register bevat projectgegevens, de methodologie, verificatierapporten, uitgegeven credits en hun serienummers. Een afboekingsrecord vermeldt meestal de reden en de begunstigde. De meeste registers zijn openbaar, dus iedereen kan een project opzoeken en de afboekingen controleren. Voor in de EU gecertificeerde carbon removals moeten registers ook laten zien of eenheden zijn uitgegeven, afgeboekt, verlopen, geannuleerd of "allocated to a buffer" (European Commission, 2025).

Een versnipperd landschap

Er is geen wereldwijd centraal register. De Voluntary Registry Offsets Database van UC Berkeley volgt zes registers (ACR, ART, Climate Action Reserve, Gold Standard, Isometric en Verra) die "generate almost all of the world's voluntary market offsets" (UC Berkeley, 2026). De Climate Action Data Trust koppelt registerdata. In 2024 besloeg die zes registers, samen goed voor 85% van de uitgegeven credits (Singapore EDB, 2024). Toch is het voor kopers nog steeds lastig om de hele markt op één plek te overzien.

Waarom is een carbon registry belangrijk?

Een register maakt een koolstofclaim controleerbaar. Een afboekingsrecord met serienummers en een genoemde begunstigde is het bewijs achter elke claim. Zonder dat record zouden twee kopers dezelfde ton kunnen meetellen.

Dat wordt belangrijker nu de regels voor claims strenger worden. SBTi V2.0, gepubliceerd in juni 2026 en van kracht vanaf 1 februari 2027, eist dat bedrijven "prevent double claiming" van de mitigatieresultaten die ze ondersteunen (SBTi, 2026). Een correct registerrecord is het eenvoudigste bewijs. Lees meer over de risico's bij het afboeken van carbon credits.

De EU voegt voor removals een eigen laag toe. Onder de CRCF moet de Commissie een EU-breed register opzetten "by November 2028." Tot die tijd houden certificeringsschema's hun eigen openbare registers bij (European Commission, 2025).

Registers oordelen niet over kwaliteit. Ze leggen vast wat een programma heeft uitgegeven, niet of de tonnen echt zijn. Een credit kan netjes geregistreerd zijn en toch overgecrediteerd, dus kopers moeten ook additionaliteit en permanentie controleren.

Hoe Cawa naar carbon registries kijkt

Als onderdeel van haar kwaliteitsraamwerk controleert Cawa welk register en welke creditingstandaard elk project gebruikt. Cawa is transparant over prijs en marge, zodat klanten zien waar hun geld naartoe gaat.

Bronnen

Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.

Veelgestelde vragen

Hoe bewijs ik dat mijn carbon credits zijn afgeboekt?

Vraag om het afboekingsrecord in het openbare register. Daarin moeten de serienummers staan, het aantal credits, het project, de afboekingsdatum en jouw bedrijf als begunstigde. Iedereen kan dan controleren dat die credits zijn afgeboekt en niet opnieuw verkocht kunnen worden. Bewaar de link naar het register bij je duurzaamheidsverslag als bewijs voor auditors.

Welke carbon registries zijn het belangrijkst?

Op de vrijwillige markt domineert een handvol programmaregisters. De database van UC Berkeley volgt er zes (ACR, ART, Climate Action Reserve, Gold Standard, Isometric en Verra) die "generate almost all of the world's voluntary market offsets" (UC Berkeley, 2026). Programma's die zich op removals richten, zoals Puro.earth, hebben ook hun eigen registers.

Kan een carbon credit dubbel worden geteld in verschillende registers?

Dat is een bekend risico, omdat projecten op meer dan één plek kunnen staan. Unieke serienummers, één afboeking en openbare records verkleinen dat risico. De Climate Action Data Trust koppelt data van grote registers, en de EU moet uiterlijk in november 2028 een EU-breed register opzetten voor gecertificeerde carbon removals (European Commission, 2025).