Additionaliteit
Additionaliteit betekent dat de emissiereductie of verwijdering achter een carbon credit niet was gebeurd zonder het geld uit de verkoop van die credit.

Wat is additionaliteit?
Additionaliteit betekent dat de emissiereducties of verwijderingen van een klimaatproject alleen plaatsvinden dankzij inkomsten uit carbon credits. Was het project er toch wel gekomen, dan staan de credits niet voor extra klimaatimpact.
De Integrity Council for the Voluntary Carbon Market (ICVCM) formuleert het zo: reducties of verwijderingen "would not have occurred in the absence of the incentive created by carbon credit revenues" (ICVCM, geraadpleegd 2026). Additionaliteit is een van de tien Core Carbon Principles van de ICVCM.
Voor kopers is additionaliteit het verschil tussen nieuwe klimaatimpact financieren en betalen voor iets wat toch al zou gebeuren. Dat geldt net zo goed voor removal credits als voor avoidance credits.
Hoe additionaliteit wordt getoetst
Standaarden gebruiken een aantal gangbare toetsen. Meestal controleren ze een combinatie van deze punten:
- de activiteit is niet verplicht volgens wet- of regelgeving
- de activiteit is in de regio of sector nog geen gangbare praktijk
- het project is financieel niet haalbaar zonder inkomsten uit carbon credits
- andere barrières, zoals technologie of toegang tot financiering, houden het project tegen zonder die inkomsten
Het Europese certificeringskader voor koolstofverwijdering (CRCF) werkt met hetzelfde idee. Gecertificeerde activiteiten "need to go beyond the standard practice", en certificering moet de activiteit financieel haalbaar maken (Europese Commissie, 2024).
Additionaliteit en de baseline
Additionaliteit hangt nauw samen met het baselinescenario: wat er zonder het project zou zijn gebeurd. Een project dat zijn baseline overschat, kan meer ton claimen dan het werkelijk levert. Daarom is het verstandig om de baseline en de onderbouwing van additionaliteit altijd samen te bekijken.
Additionaliteit is een van meerdere losse kwaliteitstoetsen. Additionaliteit vraagt of de impact extra is, permanentie of die blijvend is, en leakage of emissies niet gewoon naar elders verschuiven. De ICVCM noemt additionaliteit en permanentie als aparte Core Carbon Principles, naast robuuste kwantificering en geen dubbeltelling (ICVCM, geraadpleegd 2026).
Waarom is additionaliteit belangrijk?
Additionaliteit is belangrijk omdat een niet-additionele credit niets verandert voor het klimaat. Een bedrijf dat zo'n credit gebruikt om een claim te onderbouwen, rapporteert impact die nooit heeft plaatsgevonden.
Dat risico is reëel. Een peer-reviewed studie naar ruim 2.300 carbon-creditingprojecten concludeerde dat "less than 16% of the carbon credits examined were actually based on emission reductions" (TUM, 2024, een samenvatting van Probst et al. in Nature Communications).
Ook carbon-removalprojecten kunnen voor deze toets zakken. Een bos dat vanzelf was teruggegroeid, of een biochar-installatie die volledig wordt betaald uit productverkoop, heeft de inkomsten uit credits misschien niet nodig. Direct air capture met opslag heeft weinig andere inkomstenbronnen, waardoor additionaliteit daar vaak makkelijker aan te tonen is.
Additionaliteit telt ook mee voor SBTi V2.0. Bedrijven die erkenning willen binnen het vrijwillige Ongoing Emissions Responsibility-programma moeten geverifieerde mitigatieresultaten steunen die voldoen aan eisen voor additionaliteit, kwantificering, risico op reversal en assurance (SBTi Criteria, 2026). De gratis SBTi Removal Budget Planner laat zien welk erkenningsniveau een creditbudget haalt.
Hoe Cawa naar additionaliteit kijkt
Elk project in een Cawa-portfolio wordt geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk. Dat raamwerk is in de loop van jaren opgebouwd door met studenten van de TU Delft, de Universiteit Utrecht en de VU Amsterdam meer dan 400 projecten te analyseren. Cawa werkt rechtstreeks met projectontwikkelaars en is transparant over prijs en marge, zodat klanten zien waar hun geld naartoe gaat.
Bronnen
- ICVCM, Core Carbon Principles
- European Commission, Q&A on the CRCF Regulation (2024)
- Technical University of Munich, Carbon crediting is substantially overestimated (2024)
- SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0 Criteria (2026)
Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.
Gerelateerde termen
Meer weten over dit onderwerp? Bekijk hieronder de gerelateerde termen.
Veelgestelde vragen
Kijk in de projectdocumenten naar de onderbouwing van additionaliteit en naar de baseline. Een geloofwaardig project laat zien dat het niet wettelijk verplicht is, geen gangbare praktijk is en niet haalbaar is zonder inkomsten uit carbon credits. De toets van de ICVCM is of de reducties of verwijderingen "would not have occurred in the absence of the incentive created by carbon credit revenues" (ICVCM, geraadpleegd 2026). Een onafhankelijke kwaliteitsanalyse geeft je een tweede controle.
Vaker dan kopers vaak denken. Een studie uit 2024 in Nature Communications naar ruim 2.300 projecten vond dat minder dan 16% van de onderzochte credits gebaseerd was op echte emissiereducties (TUM, 2024). Daarom is het belangrijk om bij elk project de onderbouwing van additionaliteit en de baseline te controleren.
Nee. Removalprojecten moeten dezelfde toets doorstaan als avoidance-projecten. DACCS is meestal afhankelijk van inkomsten uit credits, waardoor additionaliteit daar makkelijker aan te tonen is. BECCS, biochar en natuurlijke projecten vragen om een scherpere controle, omdat ze ook geld kunnen verdienen met energie, hout, gewassen of productverkoop. De vraag is steeds of de inkomsten uit credits het verschil maken.