Baselinescenario (baseline scenario)
Een baselinescenario is de inschatting van de emissies of koolstofopslag zonder een koolstofproject, die wordt gebruikt om de credits van dat project te berekenen.

Wat is een baselinescenario?
Een baselinescenario is het meest waarschijnlijke beeld van wat er zonder een koolstofproject zou zijn gebeurd. Het is het referentiepunt voor elke carbon credit: het aantal credits is het verschil tussen de baseline en wat het project werkelijk bereikt. Elke creditclaim staat of valt dus met hoe realistisch die baseline is.
Bij een avoidance-project laat de baseline zien welke emissies er zouden zijn geweest, bijvoorbeeld door ontbossing of een stroomnet dat sterk op kolen draait. Bij een removalproject laat de baseline zien hoeveel koolstof er toch al zou zijn opgeslagen, bijvoorbeeld in een bos dat vanzelf was teruggegroeid.
Hoe baselines worden vastgesteld
Projectontwikkelaars stellen de baseline op met historische data, trends, regelgeving en economische gegevens, volgens de regels van een creditingmethodologie. Typische inputs zijn eerdere ontbossingscijfers, emissiefactoren van het stroomnet of eerder landgebruik. Een onafhankelijke verificatie-instantie controleert de baseline tijdens de validatie. De meeste methodologieën eisen dat de baseline op vaste momenten opnieuw wordt beoordeeld.
Standaarden stappen steeds meer af van baselines die elk project zelf kiest. Verra's nieuwere REDD+-methodologie (VM0048) gebruikt ontbossingsdata voor een hele jurisdictie en verdeelt die over projecten. De credits voor alle projecten in een jurisdictie mogen niet hoger zijn dan "the emission reductions calculated for that jurisdiction" (Verra, 2024).
Het Europese Carbon Removal Certification Framework (CRCF) kiest een vergelijkbare route. De Commissie "will set out highly representative standardised baselines", en activiteitsspecifieke baselines worden "periodically updated at the beginning of each activity period" (Europese Commissie, 2024).
Baseline, additionaliteit en leakage
De baseline hangt nauw samen met additionaliteit. Als een activiteit toch al zou zijn gebeurd, hoort die in de baseline en levert die geen credits op. Leakage is een aparte toets: verschuift het project emissies naar elders? Een goede baseline is conservatief: bij twijfel gaat hij uit van lagere emissies zonder het project.
Waarom is een baselinescenario belangrijk?
De baseline bepaalt hoeveel credits een project krijgt. Een te hoog ingeschatte baseline levert credits op voor tonnen die nooit zijn vermeden of verwijderd.
Een studie uit 2023 in Science vond dat van 89 miljoen potentiële credits uit bosbeschermingsprojecten "only 5.4 million (6%) were linked to additional carbon reductions" (University of Cambridge, 2023). Medeauteur Andreas Kontoleon zei dat de projecten "have already been used to offset almost three times more carbon than they have actually mitigated."
In februari 2026 keurde de ICVCM een methodologie voor verbeterd bosbeheer alleen goed onder extra voorwaarden, waaronder een geverifieerde dynamische evaluatie van de baseline (ICVCM, 2026).
Onder SBTi V2.0 moeten gesteunde mitigatieresultaten "meet recognized third-party high-integrity criteria, where applicable, and SBTi minimum integrity criteria" (SBTi, 2026). De SBTi Removal Budget Planner helpt je de volumes achter die claims te plannen.
Hoe Cawa naar het baselinescenario kijkt
Elk project in een Cawa-portfolio wordt geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk. Dat raamwerk is in de loop van jaren opgebouwd door met studenten van de TU Delft, de Universiteit Utrecht en de VU Amsterdam meer dan 400 projecten te analyseren. Het omvat herhaalde monitoring door de tijd om vroege rode vlaggen op te sporen.
Bronnen
- Verra, jurisdictional data development under the new REDD methodology (2024)
- European Commission, Q&A on the CRCF Regulation (2024)
- University of Cambridge, Millions of carbon credits are generated by overestimating forest preservation (2023)
- ICVCM, assessment decisions on reforestation, IFM and rice methodologies (2026)
- SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0, Chapter 6 (2026)
Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.
Gerelateerde termen
Meer weten over dit onderwerp? Bekijk hieronder de gerelateerde termen.
Veelgestelde vragen
Lees het project design document en het validatierapport. Kijk welke methodologie de baseline bepaalt, welke data er worden gebruikt en hoe vaak de baseline wordt bijgewerkt. Baselines op basis van data voor een hele jurisdictie of gestandaardiseerde data zijn moeilijker op te blazen dan baselines die een project zelf kiest. Vergelijk de baseline met de waargenomen trends in de regio en gebruik een onafhankelijke kwaliteitsanalyse als tweede controle.
Omdat een baseline een hypothetisch scenario is dat niemand kan waarnemen, en ontwikkelaars meer credits verdienen als ze uitgaan van hogere emissies zonder het project. Een studie uit 2023 in Science vond dat maar 6% van de potentiële credits uit de onderzochte bosbeschermingsprojecten gekoppeld was aan extra reducties (University of Cambridge, 2023). Conservatieve baselines die regelmatig worden bijgewerkt, verkleinen dat risico.
Ja. De baseline laat zien hoeveel koolstof er zonder het project zou zijn opgeslagen. Bij herbebossing is dat natuurlijke hergroei. Bij biochar is het wat er anders met de biomassa was gebeurd, zoals vergaan of verbranden. Het Europese CRCF stelt dat verwijderingen "need to go beyond a baseline", en ze moeten zwaarder wegen dan de eigen emissies van de activiteit (Europese Commissie, 2024).