IPCC-richtlijnen (IPCC Guidelines)
De IPCC-richtlijnen zijn de internationaal afgesproken methoden waarmee landen hun nationale broeikasgasemissies en -verwijderingen schatten en rapporteren.

Wat zijn IPCC-richtlijnen?
De IPCC-richtlijnen zijn de internationaal afgesproken methoden waarmee landen hun broeikasgasemissies en -verwijderingen berekenen. De huidige basis zijn de 2006 IPCC Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories, bijgewerkt met de 2019 Refinement. Ze dekken alle sectoren en de belangrijkste broeikasgassen, en tellen naast emissies ook verwijdering door natuurlijke opslag (sinks) zoals bossen.
Ze worden opgesteld door de Task Force on National Greenhouse Gas Inventories van het IPCC. De richtlijnen van 2006 bestaan uit vijf delen: algemene richtlijnen en rapportage; energie; industriële processen en productgebruik; landbouw, bosbouw en ander landgebruik; en afval (IPCC, 2019).
De 2019 Refinement
Het IPCC nam de 2019 Refinement in mei 2019 aan in Kyoto. Er werkten meer dan 280 experts aan mee (IPCC, 2019). De Refinement actualiseert emissiefactoren, voegt methoden toe voor nieuwe technologieën en verduidelijkt hoe je afgevangen biogeen CO₂ rapporteert. Maar ze "does not revise the 2006 IPCC Guidelines" en "should be used in conjunction with" die richtlijnen (IPCC, 2019).
Tiers
"A tier represents a level of methodological complexity" (IPCC, 2019). Tier 1 is de basismethode, Tier 2 het middenniveau en Tier 3 de meest veeleisende. Hogere tiers zijn meestal nauwkeuriger, maar alleen als er goede data zijn. Landen passen hogere tiers doorgaans toe op hun grootste emissiebronnen.
Wat er nog komt
In oktober 2025 besloot het IPCC een 2027 Methodology Report on Carbon Dioxide Removal Technologies, Carbon Capture, Utilization, and Storage op te stellen. Dat moet eind 2027 klaar zijn en "will not revise the 2006 IPCC Guidelines" (IPCC, 2025). Het rapport bepaalt mee hoe landen technologieën als DACCS en BECCS rapporteren. Per november 2026 wordt eraan geschreven, en in 2026 waren er bijeenkomsten van de hoofdauteurs in Rome en Mexico-Stad (IPCC TFI, geraadpleegd 2026).
Waarom zijn IPCC-richtlijnen belangrijk?
De IPCC-richtlijnen maken nationale klimaatcijfers vergelijkbaar. Onder het transparantiekader van de Overeenkomst van Parijs geldt: "Each Party shall use the 2006 IPCC Guidelines", plus elke latere versie of verfijning waarover de partijen het eens zijn (UNFCCC-besluit 18/CMA.1, 2018). De eerste tweejaarlijkse transparantierapporten en inventarissen moesten uiterlijk 31 december 2024 worden ingediend.
Ze vormen ook het anker van de koolstofmarkten onder Artikel 6. Internationaal overgedragen mitigatieresultaten worden gemeten in ton CO₂-equivalent, met methodologieën en meeteenheden die het IPCC heeft beoordeeld. Elk deelnemend land moet zijn meest recente nationale inventarisrapport hebben ingediend (UNFCCC-besluit 2/CMA.3, 2021). Corresponding adjustments zorgen er vervolgens voor dat dezelfde ton niet twee keer wordt geteld.
De richtlijnen reiken ook tot de vrijwillige markt. Het EU-CRCF berekent de bijbehorende emissies van removal-activiteiten "in accordance with the protocols set forth in the 2006 IPCC Guidelines" waar dat van toepassing is (EU-verordening 2024/3012, 2024). Voormalig IPCC-voorzitter Hoesung Lee zei dat de 2019 Refinement "provides transparency that is vital to international efforts addressing dangerous climate change" (IPCC, 2019).
Hoe Cawa naar de IPCC-richtlijnen kijkt
Credits die gekoppeld zijn aan de klimaatboekhouding van een gastland, bijvoorbeeld onder Artikel 6, hangen af van hoe dat land rapporteert. Cawa analyseert elk project met een eigen kwaliteitsraamwerk, opgebouwd in jaren waarin we samen met studenten van de TU Delft, de Universiteit Utrecht en de VU Amsterdam 400+ projecten analyseerden.
Bronnen
- IPCC: Overview, 2019 Refinement to the 2006 IPCC Guidelines (2019)
- IPCC press release on the 2019 Refinement (2019)
- IPCC Decision IPCC-LXIII-6 on the 2027 Methodology Report (2025)
- IPCC Task Force on National Greenhouse Gas Inventories (geraadpleegd 2026)
- UNFCCC decision 18/CMA.1, transparency framework (2018)
- UNFCCC decision 2/CMA.3, Article 6.2 guidance (2021)
- Regulation (EU) 2024/3012, CRCF (2024)
Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.
Gerelateerde termen
Meer weten over dit onderwerp? Bekijk hieronder de gerelateerde termen.
Veelgestelde vragen
De IPCC-richtlijnen zijn voor landen: ze bepalen hoe overheden emissies en verwijderingen schatten voor nationale inventarissen onder het UNFCCC. Het GHG Protocol is voor bedrijven: het bepaalt hoe organisaties scope 1-, 2- en 3-emissies rapporteren. De concepten overlappen, maar doelen van bedrijven, zoals SBTi-doelen, zijn gebouwd op de boekhouding volgens het GHG Protocol.
De IPCC-richtlijnen van 2006 blijven de basis. Onder de transparantieregels van de Overeenkomst van Parijs moeten partijen die gebruiken, plus elke latere verfijning waarover de partijen het eens zijn. De 2019 Refinement voegt bijgewerkte methoden toe en wordt ernaast gebruikt, niet in plaats ervan. Eind 2027 verschijnt een nieuw rapport over carbon removal en CCUS, dat de richtlijnen van 2006 aanvult.
Overdrachten onder Artikel 6 worden geteld in ton CO₂-equivalent, met methodologieën en meeteenheden die het IPCC heeft beoordeeld. Een land kan alleen meedoen aan samenwerking onder Artikel 6.2 als het zijn laatste nationale inventarisrapport heeft ingediend, en dat rapport is gebouwd op de IPCC-richtlijnen. Zo is elke internationaal overgedragen ton gekoppeld aan de nationale boekhouding en aan corresponding adjustments.