Geologische opslag

Bij geologische opslag wordt CO₂ in diep, poreus gesteente onder een afsluitende deklaag geïnjecteerd, zodat het eeuwenlang of langer uit de atmosfeer blijft.

Wat is geologische opslag?

Geologische opslag is het injecteren van samengeperst CO₂ in poreuze gesteentelagen diep onder de grond, waar een afsluitende deklaag voorkomt dat het ontsnapt. Typische locaties zijn zoutwaterhoudende lagen (saline aquifers) en lege olie- en gasvelden. Locaties moeten vóór injectie zorgvuldig in kaart worden gebracht en daarna nog lang worden gemonitord.

Het Nederlandse Porthos-project slaat CO₂ bijvoorbeeld op in lege gasvelden "at a depth of 3 to 4 kilometres under the North Sea" (Porthos FAQ, 2026).

Hoe CO₂ onder de grond blijft

Na injectie houden meerdere mechanismen het CO₂ op zijn plek. Het zit opgesloten onder de deklaag, wordt vastgehouden in kleine poriën, lost op in zout formatiewater en wordt op lange termijn omgezet in mineralen. De opslag wordt doorgaans veiliger naarmate de tijd verstrijkt.

Het IPCC concludeerde dat het aandeel dat in goed gekozen en goed beheerde reservoirs achterblijft "is very likely to exceed 99% over 100 years" en "is likely to exceed 99% over 1,000 years" (IPCC Special Report on CCS, 2005).

Geologische opslag is op zichzelf geen removal

Geologische opslag is een opslagstap. Of het als removal telt, hangt af van waar het CO₂ vandaan komt. Fossiel CO₂ van een fabriek opslaan is carbon capture and storage (CCS), een emissiereductie. CO₂ opslaan dat uit de lucht is gehaald (direct air capture) of uit biomassa komt (BECCS) levert een duurzame carbon removal op.

Stand van zaken in Europa, november 2026

Northern Lights in Noorwegen meldde in augustus 2025 de eerste CO₂-injectie. De eerste fase kan 1,5 miljoen ton per jaar verwerken, oplopend naar minstens 5 miljoen ton vanaf 2028 (Oil & Gas Journal, 2025). Porthos in Rotterdam moet 2,5 miljoen ton per jaar gaan opslaan. De start is verschoven van eind 2026 naar de tweede helft van 2027 (SWZ Maritime, 2026).

Waarom is geologische opslag belangrijk?

Geologische opslag is een van de meest duurzame manieren om CO₂ uit de atmosfeer te houden. Daarom staat het centraal bij removals waar kopers eeuwenlang op kunnen vertrouwen.

De EU reguleert het streng. De CCS-richtlijn (2009/31/EG) regelt een vergunningstelsel, verplicht monitoring van de locatie en financiële zekerheid, en draagt de aansprakelijkheid 20 jaar na sluiting van een locatie over aan de lidstaat. Lekt opgeslagen CO₂ weg, dan moeten er EU ETS-emissierechten worden ingeleverd (Carbon Gap, EU CCS Directive).

De capaciteit groeit. De Net-Zero Industry Act legt een EU-doel vast van 50 miljoen ton CO₂-injectiecapaciteit per jaar in 2030. In 2026 stelde de Commissie dat "the EU can still meet its 2030 target if the projects are deployed quickly enough" (Europese Commissie, 2026).

Voor SBTi V2.0 is duurzame opslag belangrijk, omdat de illustratieve eis voor 2035 "a defined and increasing share of long-lived removals" omvat (SBTi, 2026). Bekijk wat dit voor jou betekent met de gratis SBTi Removal Budget Planner.

Hoe Cawa naar geologische opslag kijkt

Geologische opslag is de opslagstap achter twee methoden binnen de scope van Cawa: BECCS en DACCS. Elk project wordt geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk, inclusief herhaalde monitoring door de tijd heen om vroege rode vlaggen op te sporen.

Bronnen

Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.

Veelgestelde vragen

Is geologische opslag van CO₂ permanent?

In de praktijk wel, als de locatie goed gekozen en goed beheerd is. Het IPCC concludeerde dat zulke reservoirs zeer waarschijnlijk meer dan 99% van het opgeslagen CO₂ vasthouden over 100 jaar, en waarschijnlijk over 1.000 jaar (IPCC, 2005). In de EU moeten exploitanten locaties monitoren en financiële zekerheid aanhouden onder de CCS-richtlijn.

Is geologische opslag hetzelfde als carbon removal?

Nee. Het is de opslagstap. Komt het CO₂ uit fossiele brandstoffen, dan vermindert opslag de uitstoot, maar haal je niets uit de atmosfeer. Alleen CO₂ dat eerst uit de lucht (DACCS) of uit biomassa (BECCS) is gehaald en daarna ondergronds is opgeslagen, telt als carbon removal.

Waar wordt CO₂ in Europa nu ondergronds opgeslagen?

Per november 2026 injecteert Northern Lights voor de Noorse kust CO₂, met een capaciteit in de eerste fase van 1,5 miljoen ton per jaar (Oil & Gas Journal, 2025). Het Nederlandse Porthos-project start naar verwachting op zijn vroegst in de tweede helft van 2027 (Porthos FAQ).