CO2-afvang en -gebruik (CCU)
CCU vangt CO₂ af en gebruikt die om producten te maken, zoals brandstoffen, chemicaliën of bouwmaterialen; het is alleen verwijdering als de opslag permanent is.

Wat is CO2-afvang en -gebruik (CCU)?
CO₂-afvang en -gebruik (carbon capture and utilization, CCU) vangt CO₂ af en gebruikt die als grondstof in plaats van die ondergronds op te slaan. Het is geen verwijderingsmethode, tenzij aan twee voorwaarden is voldaan: de CO₂ komt uit de atmosfeer, en het product slaat die permanent op. CCU kan wel waarde hebben, bijvoorbeeld door fossiele grondstoffen te vervangen of inkomsten op te leveren voor afvangprojecten.
Het State of CDR-rapport definieert CCU als "a set of industrial methods for the capture of CO2 and its conversion into products". Het voegt eraan toe dat "many CCU products – such as carbonated drinks or fuels – are not durable (and thus not CDR)" (State of CDR, 2026).
Hoe CO₂ vandaag wordt gebruikt
CO₂-gebruik is een gevestigde markt. "Globally, some 230 million tonnes (Mt) of carbon dioxide (CO2) are used every year" (IEA, 2019). Ongeveer 130 miljoen ton gaat naar ureumkunstmest en 70 tot 80 miljoen ton naar enhanced oil recovery. Geen van beide levert carbon removal op. De CO₂ in ureum komt weer vrij als de kunstmest op het land wordt gebracht, en enhanced oil recovery helpt juist om meer fossiele olie te winnen.
Nieuwere toepassingen zijn synthetische brandstoffen, chemicaliën, plastics en bouwmaterialen.
Wanneer CCU verwijdering wordt
De opslagduur is de eerste toets. Het IEA schat de vastlegging van koolstof op "less than one year for fuels", tot tien jaar voor de meeste chemicaliën, honderden jaren voor polymeren en mogelijk miljoenen jaren voor bouwmaterialen (IEA, 2019).
De herkomst van de CO₂ is de tweede toets. Fossiele CO₂ verlaagt alleen de uitstoot, ook als die voor altijd in een product wordt vastgelegd. CO₂ uit biomassa of direct air capture die permanent wordt gemineraliseerd, kan als verwijdering tellen. Een project moet voor beide toetsen slagen; zie koolstofmineralisatie en CO2-negatief beton.
Waarom is CO2-afvang en -gebruik (CCU) belangrijk?
CCU is belangrijk omdat veel producten als carbon capture op de markt worden gebracht, terwijl ze weinig of geen klimaatvoordeel opleveren. Het IEA waarschuwt dat "CO2 used is not the same as CO2 avoided", en dat er voor het klimaateffect een volledige levenscyclusanalyse nodig is (IEA, 2019).
De Europese regels leggen duidelijke drempels vast. Onder de CRCF-verordening omvat permanente verwijdering opslag voor meerdere eeuwen, waaronder koolstof die permanent chemisch gebonden is in producten. Voor "carbon storage in products" is minstens 35 jaar opslag in langlevende producten nodig (EU-verordening 2024/3012, 2024). De eerste aangenomen methodologieën gaan over DACCS, BioCCS en biochar. In 2026 begon de Commissie aan een methodologie voor carbonatatie en mineralisatie (Europese Commissie DG CLIMA, 2026).
Voor kopers geldt: kortlevende CCU-producten kunnen geen emissies neutraliseren. Onder de SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0 moeten bedrijven in Categorie A vanaf 2035 geschikte verwijderingen steunen ter grootte van minstens 1% van hun lopende emissies, met een groeiend aandeel long-lived removals (SBTi, 2026). De gratis SBTi Removal Budget Planner helpt je dat budget te plannen.
Hoe Cawa naar CCU kijkt
Cawa's carbon-removalportfolio's bevatten natuurlijke verwijderingen, biochar, enhanced rock weathering, BECCS en DACCS. Elk project wordt geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk, en Cawa is transparant over prijs en marge, zodat klanten zien waar hun geld naartoe gaat.
Bronnen
- The State of Carbon Dioxide Removal, 3rd edition, Chapter 1 (2026)
- IEA: Putting CO2 to Use (2019)
- Regulation (EU) 2024/3012, CRCF (2024)
- European Commission DG CLIMA: CRCF state of play (2026)
- SBTi Corporate Net-Zero Standard V2.0, Chapter 6 (2026)
Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.
Gerelateerde termen
Meer weten over dit onderwerp? Bekijk hieronder de gerelateerde termen.
Veelgestelde vragen
Beide vangen CO₂ af. CCS injecteert de CO₂ in diepe geologische formaties voor permanente opslag. CCU gebruikt de CO₂ als grondstof voor producten zoals brandstoffen, chemicaliën, plastics of beton. CCS bij fossiele bronnen is vooral een reductiemethode. Ook CCU is geen verwijderingsmethode, tenzij de CO₂ uit de lucht komt en in een permanent product wordt vastgelegd.
Nee. Brandstoffen die met afgevangen CO₂ zijn gemaakt, geven die CO₂ bij verbranding weer af, meestal binnen een jaar. Komt de CO₂ uit biomassa of uit de lucht en vervangt de brandstof een fossiele brandstof, dan kan de uitstoot dalen, maar er wordt niets verwijderd. Het IEA merkt op dat het gebruik van CO₂ "does not necessarily reduce emissions", en daarom is een levenscyclusanalyse nodig.
Vooral minerale producten zoals gecarbonateerde toeslagstoffen en sommige soorten beton, waarin CO₂ een vast carbonaat wordt. Puro.earth noemt gecarbonateerde materialen met een duurzaamheid van meer dan 1.000 jaar. Er gelden twee voorwaarden: de CO₂ moet uit biomassa of de atmosfeer komen, en de opgeslagen hoeveelheid moet over de volledige levenscyclus van het product worden geverifieerd.