CO2-compensatie (carbon offset)

Een carbon offset is het inzetten van carbon credits om de eigen uitstoot van een bedrijf te compenseren door elders reducties of removals te financieren.

Wat is CO2-compensatie?

Een carbon offset is het compenseren van je eigen uitstoot door elders een even grote hoeveelheid reductie of removal te financieren. Dat doe je door carbon credits te kopen en af te boeken, die elk staan voor één ton CO₂e.

De twee begrippen worden vaak door elkaar gehaald. Een carbon credit is het certificaat. Offsetten is de claim dat die credits je uitstoot tenietdoen, zoals bij "carbon neutral" of "climate neutral."

Offsets kunnen komen uit vermeden emissies, projecten voor emissiereductie of carbon removal. Alleen removals halen CO₂ uit de atmosfeer. Daarom reserveren net zero-raamwerken ze voor restemissies.

Van compensatieclaims naar bijdrageclaims

Veel bedrijven stappen af van compensatieclaims. In plaats daarvan maken ze bijdrageclaims (contribution claims): ze zeggen dat ze klimaatprojecten financieren, zonder te claimen dat de aankoop hun eigen uitstoot ongedaan maakt. De credits worden apart van de emissie-inventaris gerapporteerd. Zo voorkom je de claim dat een ton die je elders koopt een ton uit je eigen bedrijfsvoering uitwist.

De SBTi volgt deze logica. De Corporate Net-Zero Standard V2.0 vraagt bedrijven om ondersteunde mitigatieresultaten te verantwoorden "separately from inventory and target progress, and prevent double claiming" (SBTi, 2026). De vrijwillige Ongoing Emissions Responsibility erkent bedrijven op drie niveaus: Engaged, Advanced en Leadership.

Europese regels voor compensatieclaims

Richtlijn (EU) 2024/825, "Empowering Consumers for the Green Transition," verbiedt "claiming, based on the offsetting of greenhouse gas emissions, that a product has a neutral, reduced or positive impact on the environment in terms of greenhouse gas emissions" (EUR-Lex, 2024). De regel gaat over productclaims richting consumenten. Lidstaten moeten de regels vanaf 27 september 2026 toepassen. De Nederlandse implementatiewet ging op die datum in (ACM, 2026).

Waarom is CO2-compensatie belangrijk?

Compensatieclaims brengen in Europa nu juridisch risico met zich mee. In november 2026 geldt het verbod op productclaims op basis van compensatie in de hele EU. De richtlijn houdt bedrijven niet tegen om "advertising their investments in environmental initiatives, including carbon credit projects," zolang dat niet misleidend is (EUR-Lex, 2024).

Andere regels zijn nog in beweging. Op 4 november 2026 liet de Europese Commissie weten dat ze haar voorstel voor een Green Claims Directive wil intrekken, terwijl de consumentenrichtlijn "remains unaffected and its requirements continue to apply" (Loyens & Loeff, 2026).

Injy Johnstone van de University of Oxford merkte op dat "trust in the concept of 'offsetting' has been so badly damaged" (University of Oxford, 2024).

Credits kopen blijft wel belangrijk. Onder SBTi V2.0, gepubliceerd in juni 2026 en van kracht vanaf 1 februari 2027, moeten bedrijven in categorie A vanaf 2035 removals ondersteunen die gelijk zijn aan minstens 1% van hun lopende emissies. De gratis SBTi Removal Budget Planner laat zien welk erkenningsniveau je met een budget bereikt.

Hoe Cawa naar carbon offsets kijkt

Cawa werkt rechtstreeks met projectontwikkelaars en is transparant over prijs en marge, zodat klanten precies kunnen laten zien welke projecten hun geld ondersteunt. Elk project wordt geanalyseerd met Cawa's eigen kwaliteitsraamwerk.

Bronnen

Geschreven door Joris Herbermann, Carbon Removal Specialist bij Cawa. Laatst bijgewerkt 17 november 2026.

Veelgestelde vragen

Mag mijn bedrijf via compensatie nog claimen dat een product CO2-neutraal is?

Niet richting consumenten in de EU. Sinds 27 september 2026 verbiedt Richtlijn (EU) 2024/825 claims op basis van compensatie dat een product een neutrale, verminderde of positieve broeikasgasimpact heeft (EUR-Lex, 2024). Bedrijven mogen nog wel zeggen dat ze klimaatprojecten financieren, zolang de boodschap klopt en niet misleidend is. Vraag juridisch advies over concrete claims.

Wat is een bijdrageclaim (contribution claim)?

Met een bijdrageclaim zegt een bedrijf dat het klimaatactie financiert, bijvoorbeeld een genoemd aantal ton carbon removal, zonder te claimen dat dit de eigen uitstoot tenietdoet. De credits worden apart van de emissie-inventaris gerapporteerd. Dat sluit aan bij SBTi V2.0, dat bedrijven vraagt credits te verantwoorden "separately from inventory and target progress" (SBTi, 2026).

Is compenseren hetzelfde als neutraliseren?

Nee. Compenseren betekent meestal dat je huidige uitstoot compenseert met welk type credit dan ook. Neutraliseren betekent in SBTi-termen dat je de restemissies in het netto-nuljaar in balans brengt met carbon removals. Onder SBTi V2.0 moeten bedrijven "neutralize all residual emissions using eligible carbon removals" (SBTi, 2026). Vermijdingscredits kun je daarvoor niet gebruiken.